Home

Mnich przy pracy, na habicie widoczny czarny szkaplerz z kapturem.

Praktyka noszenia szkaplerza leży u początków życia zakonnego. Szkaplerz stanowił bowiem wierzchnią szatę przewieszoną przez barki i okrywającą habit w czasie pracy (łac. scapulare – naramiennik). Później stał się w niektórych zakonach elementem stroju zakonnego. Z czasem różne zakony zaczęły tworzyć bractwa gromadzące świeckich pragnących w swoim życiu wcielać ideały zakonnej duchowości. Zewnętrznym znakiem przynależności do takiej duchowej wspólnoty był mały szkaplerz, wykonany z tego samego materiału co habit i symbolizujący udział w dobrach duchowych danego instytutu życia konsekrowanego.

Szkaplerz wykonany jest z dwóch czworokątnych płatków sukna wełnianego odpowiedniego koloru, połączonych sznurkami lub paskami tak, aby jeden kawałek sukna wisiał na piersi, a drugi na plecach. Kawałki materiału ozdabia się wizerunkiem wykonanym na innym materiale niż wełna i innego koloru niż sam szkaplerz. Wielość zakonnych charyzmatów skutkuje różnorodnością duchowych ścieżek, a co za tym idzie również szkaplerzy.

Czarny Szkaplerz Męki Pańskiej

Czarny Szkaplerz Męki Pańskiej jest zrobiony z kawałków czarnego wełnianego sukna, na przedniej części ma odbite insygnia Męki Pańskiej (kielich z Getsemani, welon, koronę cierniową i kolumnę biczowania, które symbolizują tajemnice bolesne) i godło Pasjonistów, które przedstawia białego koloru krzyżyk wyrastający z serca z napisem JESU XPI PASSIO (czyli Męka Jezusa Chrystusa), a z tyłu scenę ukrzyżowania. Na dole obu płatków znajduje się napis streszczający duchowość, jaką przyjmuje noszący Czarny Szkaplerz Męki Pańskiej: SIT SEMPER IN CORDIBUS NOSTRIS ([Męka Jezusa] niech będzie zawsze w sercach naszych). Mały szkaplerz jest symbolem habitu, jaki św. Paweł od Krzyża otrzymał w widzeniu z nieba, gdy zmierzał założyć zakon Pasjonistów dla krzewienia czci i nabożeństwa do Męki Pana Jezusa i który do dziś noszą pasjoniści na całym świecie.

Emblemat pasjonistów

Początkowo szkaplerz nakładano tylko członkom Bractwa Męki Pańskiej, dla których był widocznym znakiem łączności ze Zgromadzeniem Pasjonistów. Szybko jednak zorientowano się, że sam szkaplerz jest świetnym narzędziem do promowania nabożeństwa do Męki Pańskiej i zaczęto praktykować nakładanie szkaplerza również osobom nie należącym do żadnej konfraterni, a pragnącym jej praktykować zwyczaje w swoim życiu, ciesząc się podobnymi przywilejami duchowymi. W 1935 roku Święta Penitencjaria Apostolska wydała listę odpustów, które mogą otrzymać noszący Czarny Szkaplerz Męki Pańskiej. Wpisani do Szkaplerza mają tylko jeden obowiązek, a mianowicie noszenie szkaplerza, poświęconego przez kapłana – pasjonistę lub innego upoważnionego księdza.